Anemon, Anemone cinsindeki farklı türlerin ortak adıdır. Özellikle renkli bahçe ve kesme çiçek yetiştiriciliğinde kullanılan Anemone coronaria ile ormanlık alanda veya sonbaharda çiçeklenen türlerin ihtiyaçları aynı değildir. Çiçekler beyaz, kırmızı, pembe, mor ve mavi tonlarda olabilir. Bazı anemonlar soğan gibi satılan kormlarla, bazıları rizom veya kök bölünmesiyle çoğaltılabilir. Bu nedenle ‘anemon soğanını her yerde aynı tarihte dikin’ demek yerine tür ve yerel iklimi esas alın. Yaprakların sararması da bazen bitkinin doğal dinlenme dönemine girmesi anlamına gelebilir.
Anemon türlerini ayırt edin
Anemone coronaria iri renkli çiçekleri ve kormlarıyla bilinir. Bazı orman anemonları ilkbaharda yapraklanan ağaçların altındaki aydınlık dönemi kullanırken, Japon anemonları diye satılan bazı türler geç yaz veya sonbaharda çiçeklenebilir. Bu üç grup aynı çiçeklenme ve kışlama takvimine sahip değildir. Fide veya korm alırken bilimsel adı, dayanım bölgesini ve beklenen olgun boyu inceleyin. Büyük çok yıllık türleri küçük saksıda sıkıştırmak gelişimi zorlaştırabilir.
Işık isteği türlere göre değişir
Renkli Anemone coronaria çoğu yerde güneşli veya hafif yarı gölge konumda yetiştirilebilir. Çok sıcak ve kuru iklimde öğleden sonra gölgesi faydalı olabilir. Orman kökenli türler daha gölgeli koşulları tercih edebilir. Bitkinin sapları aşırı uzuyor ve çiçekleri azalıyorsa ışık yetersizliği olasıdır. Buna karşılık sert güneşte yaprak kenarları kuruyorsa sıcaklık ve nemi değerlendirin. Yeni dikilen anemonu birden yakıcı güneşe çıkarmayın; birkaç gün içinde alıştırın.
Korm ve yumru dikiminin incelikleri
Anemone coronaria kormları kuru, küçük, şekilsiz parçalar gibi görülebilir. Paket talimatına göre kısa ön ıslatma veya ön filizlendirme uygulanabilir; çok uzun süre suda tutmak çürümeyi artırır. Gevşek harca birkaç santimetre derinliğe dikin, ancak tam derinlik için üretici bilgisine uyun. Çıkış yönünü belirlemek güç olabiliyorsa kültivara göre önerilen yöntemi izleyin. Dikim ardından hafifçe sulayın. Kormları sıkıştırmadan yerleştirin; olgun bitkilerin yaprakları birbirini kapatmamalıdır.
Toprak ve saksı
Hafif, geçirgen ve organik madde içeren toprak birçok anemon türü için uygundur. Kormlu çeşitlerde uzun süre ıslak kalan ağır harç çürüme riskini artırır. Saksının altında drenaj delikleri bulunmalı, dekoratif kapta su birikmemelidir. Çok yıllık büyük türler için yeterli kök alanı ayırın. Saksıya çok sayıda korm dikmek çiçekleri ilk başta yoğun gösterse de ilerleyen dönemde besin ve hava rekabeti oluşturabilir. Yerleştirmeden önce yabani ot ve eski kök artıklarını temizleyin.
Sulama ve dinlenme döngüsü
Yeni dikilen kormlar ve gelişen sürgünler dengeli neme ihtiyaç duyar. Toprağın üst kısmı kuruduğunda alt nemi de kontrol ederek sulayın. Çiçeklenme ve güçlü büyüme döneminde uzun kuraklık tomurcuk gelişimini etkileyebilir. Bununla birlikte suya doymuş kök ortamı çürümeye yol açar. Bazı anemonlar çiçeklenme sonrası toprak üstü kısımlarını kaybedip dinlenmeye girer; bu aşamada su ihtiyacı azalabilir. Yaprakların doğal sararmasını hemen hastalık sanmadan yaşam döngüsünü öğrenin.
Gübreleme ve çiçek kesimi
Verimli bahçe toprağında her hafta gübreleme gerekli değildir. Gelişim döneminde bitki belirgin besin eksikliği gösteriyorsa uygun dengeli gübre kullanılabilir. Fazla azot, çiçekten çok yaprak oluşturabilir. Solmuş çiçekleri almak bitkinin görünümünü toparlar; bazı çeşitlerde tohum üretimini azaltarak yeni tomurcuklara yönelmeyi destekleyebilir. Ancak tohum elde etmek için birkaç çiçeği bitkide bırakmak gerekir. Yeşil yaprakları çiçek bitti diye hemen biçmek depolama organına ayrılan besinleri azaltabilir.
Çoğaltma ve uzun dönem bakım
Kormlu anemonlar uygun dönemde ayrılan sağlıklı depolama organlarıyla çoğaltılabilir. Bazı çok yıllık anemonlar ise kök bölme veya tohumla üretilebilir. Bölme sırasında her parçada yeterli canlı kök ve büyüme noktası olmasına dikkat edin. Türün dona dayanımı önemlidir; çok soğuk yerde saksı kökleri bahçe toprağından daha kolay donabilir. Sıcakta dinlenmeye giren kormları sürekli ıslatmak yerine uygun koşullarda saklamayı araştırın. Aşırı sıkışan çok yıllık kümeleri zamanla geniş alana taşıyabilirsiniz.
Hastalık, zararlı ve tahriş uyarısı
Sümüklüböcekler genç sürgünleri yiyebilir, yaprak bitleri tomurcuklara zarar verebilir. Aşırı ıslak toprakta korm veya kök çürümesi görülebilir. Yaprak lekesini fark ettiğinizde etmeni doğrulamadan kimyasal uygulama yapmayın. Anemonlar düğün çiçeğigiller familyasına aittir ve bazı dokuları yenildiğinde veya cilde temas ettiğinde tahriş oluşturabilir. Yenilebilir çiçek olarak toplamayın, çocuk ve evcil hayvanların erişimini sınırlandırın. Bitkiyle yoğun çalışma sırasında eldiven kullanın.
Mevsimlik bakım planı
İlkbaharda bazı anemon türleri hızlı büyür ve çiçek açar. Yazın kimi türler dinlenmeye geçerken sonbahar çiçekli türler güçlenebilir. Sonbaharda iklime uygun korm dikimi planlanabilir; sert kış bölgelerinde ekim zamanı farklılaşır. Kışın kök bölgesinin uzun süre ıslak kalmamasına dikkat edin ve gerektiğinde don koruması sağlayın. Bu takvim türün adından bağımsız evrensel bir takvim değildir; hangi anemonu yetiştirdiğinizi belirleyin ve ikliminizle birlikte planlayın.
Sık sorulan sorular
Anemon soğanlı mı? Bazı türlerde korm, bazılarında rizom veya lifli kök bulunur. Her yıl yeniden çiçek açar mı? Tür, iklim ve kış koşullarına bağlıdır. Yaprakları neden sararır? Mevsimsel dinlenme, su veya kök sorunu olabilir. Saksıda yetişir mi? Uygun drenaj ve kök hacmiyle evet. Yenir mi? Bitkinin kısımlarını yemek için kullanmayın.


Bir yanıt yazın