Türk mutfağının en sevilen ev yemeklerinden biri olan kuru fasulye, özellikle pilav ve turşuyla birlikte sofraların vazgeçilmez lezzetlerinden biridir. Ancak güzel bir kuru fasulyenin sırrı yalnızca malzemelerde değil; fasulyenin doğru hazırlanmasında, salçanın güzelce kavrulmasında ve yemeğin uygun ateşte pişirilmesinde saklıdır.
Peki, kuru fasulye nasıl yapılır? Fasulyelerin dağılmadan yumuşadığı, suyunun ne çok koyu ne de fazla sulu olduğu tam kıvamında bir kuru fasulye hazırlamak için aşağıdaki tarifi uygulayabilirsiniz.
Kuru Fasulye Tarifi İçin Malzemeler
4–6 kişilik
- 2 su bardağı kuru fasulye
- 1 adet büyük kuru soğan
- 2 yemek kaşığı sıvı yağ
- 1 yemek kaşığı tereyağı
- 1 yemek kaşığı domates salçası
- 1 tatlı kaşığı biber salçası (isteğe bağlı)
- Yaklaşık 4–5 su bardağı sıcak su
- 1 çay kaşığı tuz
- Yarım çay kaşığı karabiber
- Yarım çay kaşığı kırmızı toz biber veya pul biber
- İsteğe bağlı çok az kimyon
Hazırlık süresi: Yaklaşık 15 dakika
Bekletme süresi: 8–12 saat
Pişirme süresi: Fasulyenin cinsine ve tazeliğine göre yaklaşık 45–60 dakika
Porsiyon: 4–6 kişilik
Kuru Fasulye Nasıl Islatılır?
Lezzetli bir kuru fasulye için hazırlığa mümkünse bir gece önceden başlayın.
Kuru fasulyeleri ayıklayıp bol suyla yıkayın. Ardından geniş bir kaba alın ve üzerini birkaç parmak geçecek kadar su ekleyin.
Fasulyeleri yaklaşık 8–12 saat suda bekletin. Fasulyeler suyu çekeceği için kullandığınız kabın yeterince büyük olmasına dikkat edin.
Ertesi gün ıslatma suyunu dökün ve fasulyeleri tekrar durulayın.
Vaktiniz varsa bu yöntemi tercih etmek fasulyelerin daha dengeli şekilde yumuşamasına ve pişirme süresinin kısalmasına yardımcı olur.
Kuru Fasulye Nasıl Yapılır?
1. Fasulyeleri hazırlayın
Bir gece önceden ıslattığınız kuru fasulyelerin suyunu süzün ve temiz suyla durulayın.
Fasulyenin çeşidine ve sertliğine bağlı olarak kısa süre ön haşlama yapabilirsiniz. Çok çabuk pişen taze fasulyelerde ise bu işlem her zaman gerekli olmayabilir.
2. Soğanı kavurun
Geniş bir tencereye sıvı yağ ve tereyağını alın.
İnce yemeklik doğradığınız kuru soğanı ekleyin ve orta ateşte yumuşayana kadar kavurun. Soğanları yakmadan hafifçe renk almalarını sağlayın.
3. Salçayı ekleyin
Domates salçasını ve kullanacaksanız biber salçasını tencereye ilave edin.
Salçanın çiğ kokusu çıkana kadar yaklaşık 1–2 dakika soğanlarla birlikte kavurun.
Bu aşama kuru fasulyenin hem rengini hem de sosunun lezzetini belirleyen önemli noktalardan biridir.
4. Fasulyeleri tencereye alın
Süzdüğünüz kuru fasulyeleri salçalı karışıma ekleyin.
Fasulyeleri ezmeden birkaç kez karıştırarak salçalı harçla buluşmasını sağlayın.
5. Sıcak suyu ekleyin
Fasulyelerin üzerini yaklaşık 1–2 parmak geçecek kadar sıcak su ekleyin.
Önce orta ateşte kaynama noktasına getirin. Ardından ocağın altını kısarak fasulyeleri yavaşça pişmeye bırakın.
6. Baharatları ekleyin
Fasulyeler yumuşamaya başladığında tuz, karabiber ve tercih ettiğiniz diğer baharatları ekleyin.
Yemeğin suyunu ara sıra kontrol edin. Su fazla azalırsa azar azar sıcak su ilave edebilirsiniz.
7. Kıvamını kontrol edin
Fasulyeler tamamen yumuşadığında yemeğin suyunun hafifçe koyulaşmış olması gerekir.
Çok fazla karıştırmak fasulyelerin parçalanmasına neden olabileceği için özellikle pişmenin sonlarına doğru tencereyi sürekli karıştırmayın.
Ocaktan aldıktan sonra kuru fasulyeyi 10–15 dakika dinlendirerek servis edin.
Tam Kıvamında Kuru Fasulyenin Püf Noktaları
Kuru fasulye basit görünen ancak küçük ayrıntıların sonucu ciddi şekilde değiştirebildiği yemeklerden biridir.
Fasulyenin tazeliğine dikkat edin: Uzun süre beklemiş kuru fasulyeler daha zor yumuşayabilir.
Bir gece önceden ıslatın: Bu yöntem pişirme süresinin kısalmasına ve fasulyelerin daha eşit pişmesine yardımcı olur.
Salçayı mutlaka kavurun: Salçayı doğrudan suya eklemek yerine soğan ve yağla kısa süre kavurmak yemeğin aromasını geliştirir.
Sıcak su kullanın: Pişirme sırasında ilave su gerekirse sıcak su tercih edin.
Yüksek ateşte acele etmeyin: Kaynamaya başladıktan sonra kontrollü ve daha düşük ateşte pişirmek daha iyi bir kıvam elde etmenizi sağlar.
Fazla karıştırmayın: Yumuşayan fasulyeler kolayca parçalanabilir.
Suyu bir anda fazla eklemeyin: Kuru fasulyenin güzel taraflarından biri hafif kıvamlı sosudur. Gerektikçe sıcak su eklemek kıvamı kontrol etmeyi kolaylaştırır.
Dinlendirin: Ocaktan aldıktan sonra 10–15 dakika bekletmek yemeğin kıvamının oturmasına yardımcı olur.
Kuru Fasulye Neden Sert Kalır?
Kuru fasulyenin uzun süre pişmesine rağmen sert kalmasının en önemli nedenlerinden biri kullanılan fasulyenin eski olmasıdır.
Bunun dışında yeterince ıslatılmaması veya pişirme süresinin fasulyenin çeşidine göre kısa kalması da etkili olabilir.
Her kuru fasulyenin pişme süresi aynı değildir. Bu nedenle tarifte verilen süreyi kesin bir kural olarak görmek yerine fasulyelerin yumuşaklığını kontrol ederek hareket etmek daha doğru olur.
Kuru Fasulye Islatmadan Yapılır mı?
Evet, kuru fasulye ıslatılmadan da pişirilebilir. Ancak bu durumda pişirme süresi genellikle daha uzun olur ve fasulyelerin eşit şekilde yumuşaması zorlaşabilir.
Bir gece önceden ıslatmayı unuttuysanız hızlı ıslatma yöntemini deneyebilirsiniz.
Fasulyeleri bol su içerisinde birkaç dakika kaynatın, ocağı kapatın ve kapağı kapalı şekilde yaklaşık 1 saat sıcak su içerisinde bekletin. Daha sonra suyunu süzüp durulayarak yemeğinizi hazırlayabilirsiniz.
Yine de zamanınız varsa klasik gece boyunca ıslatma yöntemi daha kontrollü bir sonuç verir.
Düdüklü Tencerede Kuru Fasulye Nasıl Yapılır?
Kuru fasulyeyi daha kısa sürede hazırlamak isteyenler düdüklü tencere kullanabilir.
Bir gece önceden ıslatılmış fasulyeleri hazırladığınız soğanlı ve salçalı harca ekleyin. Sıcak suyunu ilave ederek düdüklü tencerenizin kullanım talimatlarına uygun şekilde pişirin.
Pişirme süresi fasulyenin çeşidine, ne kadar eski olduğuna ve kullanılan düdüklü tencereye göre değişebilir. Bu nedenle özellikle ilk denemede kendi tencerenizin önerilen bakliyat sürelerini esas alın.
Etli Kuru Fasulye Nasıl Yapılır?
Aynı tarifi etli kuru fasulye hazırlamak için de kullanabilirsiniz.
Yaklaşık 250–300 gram kuşbaşı dana eti kullanabilirsiniz. Önce eti tencerede suyunu salıp çekene kadar pişirin. Ardından yağ ve soğanı ekleyerek tarife devam edin.
Etin ve fasulyenin pişme süreleri farklı olabileceğinden etin yeterince yumuşamasına dikkat edin.
Pastırmalı veya sucuklu kuru fasulye hazırlamak da mümkündür. Ancak bu ürünler tuzlu olabileceği için yemeğe ekleyeceğiniz tuz miktarını azaltmanız gerekebilir.
Kuru Fasulyenin Yanına Ne Gider?
Kuru fasulye denildiğinde ilk akla gelen eşlikçi kuşkusuz pirinç pilavıdır.
Bunun yanında kuru fasulyeyi:
- Bulgur pilavı,
- Cacık,
- Yoğurt,
- Ayran,
- Turşu,
- Mevsim salatası,
- Soğan ve sumak
ile birlikte servis edebilirsiniz.
Kuru fasulye, pilav ve turşudan oluşan klasik üçlü ise geleneksel Türk mutfağının en sevilen sofralarından birini oluşturur.
Kuru Fasulye Kaç Kalori?
Kuru fasulyenin kalori miktarı kullanılan yağ, salça ve porsiyon büyüklüğüne göre değişebilir. Bu tarifte et veya sucuk kullanılmadığı için klasik etsiz kuru fasulye hazırlanır.
Ortalama bir porsiyon etsiz kuru fasulye yemeği yaklaşık 350–430 kalori arasında olabilir. Yanında pirinç pilavı, ekmek veya başka yiyecekler tüketildiğinde öğünün toplam kalorisi ayrıca artacaktır.
Kuru fasulye aynı zamanda bitkisel protein ve lif içeren doyurucu bir baklagildir. Kalori hesabı yapanların yalnızca yemeğin kalorisini değil, porsiyon büyüklüğünü ve yanında tüketilen yiyecekleri de dikkate alması gerekir.
Not: Verilen kalori değeri yaklaşık bir bilgidir. Kullanılan malzemelerin markası, miktarı, yağ oranı ve porsiyon büyüklüğüne göre değişebilir.
Şefin Önerileri
👨🍳 Fasulyeyi bir gece önceden ıslatın: Vaktiniz varsa bu aşamayı atlamayın. Fasulyelerin daha dengeli yumuşamasına ve pişirme süresinin kısalmasına yardımcı olur.
👨🍳 Fasulyenin kalitesi sonucu değiştirir: Çok uzun süre beklemiş kuru fasulye geç pişebilir ve istediğiniz yumuşaklığı vermeyebilir. Mümkün olduğunca yeni mahsul ve kaliteli kuru fasulye tercih edin.
👨🍳 Salçayı kavurmadan suyu eklemeyin: Salçayı soğan ve yağla 1–2 dakika kavurmak çiğ salça tadını azaltır ve yemeğin sosuna daha yoğun bir aroma kazandırır.
👨🍳 Suyu kontrollü ekleyin: Başlangıçta gereğinden fazla su eklemek yerine fasulyelerin üzerini yaklaşık 1–2 parmak geçecek kadar sıcak su kullanın. Pişerken ihtiyaç olursa sıcak su ilave edin.
👨🍳 Fokur fokur kaynatmayın: Fasulyeler yumuşamaya başladıktan sonra yüksek ateşte sert şekilde kaynatmak tanelerin parçalanmasına neden olabilir. Kısık-orta ateşte kontrollü pişirin.
👨🍳 Kıvam için un kullanmanız gerekmez: Yemeğin suyu fazla ince kaldıysa birkaç fasulye tanesini kaşığın arkasıyla ezip tekrar tencereye karıştırabilirsiniz. Fasulyenin kendi nişastası sosun doğal şekilde koyulaşmasına yardımcı olur.
👨🍳 Sürekli karıştırmayın: Özellikle pişmenin sonlarına doğru kaşıkla fazla karıştırmak fasulyeleri dağıtabilir. Gerektiğinde tencereyi hafifçe sallamak yeterlidir.
👨🍳 Biraz dinlendirin: Kuru fasulyeyi ocaktan aldıktan sonra kapağı kapalı şekilde 10–15 dakika dinlendirin. Bu kısa bekleme sosun kıvamının oturmasına yardımcı olur.
👨🍳 Ertesi günün kuru fasulyesi ayrı güzeldir: Artan kuru fasulyeyi uygun şekilde buzdolabında saklayıp ertesi gün ısıttığınızda sosunun daha yoğun bir kıvam aldığını görebilirsiniz.
Kuru Fasulye Hakkında Sık Sorulan Sorular
Kuru fasulye kaç saat suda bekletilmeli?
Genellikle bir gece, yaklaşık 8–12 saat suda bekletmek yeterlidir. Çok sıcak havalarda uzun süre oda sıcaklığında bırakmak yerine buzdolabında bekletmek daha güvenli bir tercih olabilir.
Kuru fasulye kaç dakikada pişer?
Kesin bir süre vermek mümkün değildir. Fasulyenin çeşidi, yaşı, önceden ıslatılıp ıslatılmadığı ve kullanılan tencere pişme süresini değiştirir. Normal tencerede önceden ıslatılmış fasulyeler çoğunlukla yaklaşık 45–60 dakikada yumuşayabilir ancak daha uzun süre gerekebilir.
Kuru fasulyenin suyu neden koyulaşır?
Fasulyedeki nişastanın pişirme sırasında yemeğin suyuna geçmesi sosun doğal olarak kıvam kazanmasına yardımcı olur. Bu nedenle kuru fasulyenin suyunun hafif yoğunlaşması normaldir.
Kuru fasulyenin dağılmaması için ne yapılmalı?
Fasulyeyi gereğinden uzun süre pişirmemek ve özellikle yumuşamaya başladıktan sonra sürekli karıştırmamak önemlidir.
Kuru fasulyeye hangi baharatlar yakışır?
Karabiber, pul biber ve kırmızı toz biber en sık kullanılan seçenekler arasındadır. Damak zevkinize göre az miktarda kimyon da kullanabilirsiniz.
Sonuç
Tam kıvamında kuru fasulye yapmanın sırrı, kaliteli fasulye kullanmak, mümkünse bir gece önceden ıslatmak, salçayı güzelce kavurmak ve yemeği acele etmeden kontrollü şekilde pişirmektir.
Fasulyelerin yumuşak ancak dağılmamış, sosunun ise hafif kıvamlı olduğu bir kuru fasulye; yanında tane tane pirinç pilavı, turşu veya cacıkla tam bir klasik Türk sofrasına dönüşür.
Şimdiden afiyet olsun!
Bir yanıt yazın