Salli ve Bârik duaları, Allah’tan Hz. Muhammed’e (s.a.s.) ve ailesine rahmet ve bereket dilenen iki salavat duasıdır. Namazın son oturuşunda Tahiyyat duasından sonra okunur. Aşağıda Arapça metinleri, Türkçe okunuşları, anlamları ve namazdaki yerleri Diyanet kaynaklarıyla birlikte yer alıyor.
Salli duası: Arapça yazılışı
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَعَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ
Salli duası Türkçe okunuşu
Allâhümme salli alâ Muhammedin ve alâ âli Muhammed. Kemâ salleyte alâ İbrâhîme ve alâ âli İbrâhîm. İnneke hamîdün mecîd.
Salli duasının anlamı
“Allah’ım! Hz. İbrahim’e ve ailesine rahmet ettiğin gibi Hz. Muhammed’e ve ailesine de rahmet et. Şüphesiz sen övülmeye ve yüceltilmeye lâyık olansın.”
Bârik duası: Arapça yazılışı
اللَّهُمَّ بَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ كَمَا بَارَكْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَعَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ
Bârik duası Türkçe okunuşu
Allâhümme bârik alâ Muhammedin ve alâ âli Muhammed. Kemâ bârekte alâ İbrâhîme ve alâ âli İbrâhîm. İnneke hamîdün mecîd.
Bârik duasının anlamı
“Allah’ım! Hz. İbrahim’e ve ailesine bereket verdiğin gibi Hz. Muhammed’e ve ailesine de bereket ver. Şüphesiz sen övülmeye ve yüceltilmeye lâyık olansın.”
Salli ve Bârik duaları namazda ne zaman okunur?
Hanefî uygulamasında farz namazların ve pek çok sünnet namazın son oturuşunda Tahiyyat’tan sonra Salli ve Bârik duaları okunur; ardından dua edilerek selam verilir. İkindi namazının farzından önceki dört rekâtlık sünneti ile yatsı namazının ilk dört rekâtlık sünnetinde ise ilk oturuşta da okunmaları söz konusudur. Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu, bunu nâfile namazların ikişer rekâtlık bölümlerinin kendi içinde değerlendirilmesiyle açıklar.
Salli ile Bârik arasındaki fark
- Salli: Hz. Peygamber’e ve ailesine salât, rahmet ve esenlik dileğini öne çıkarır.
- Bârik: Hz. Peygamber’e ve ailesine bereket verilmesini dilemeye odaklanır.
- İki dua da Hz. İbrahim ve ailesini anarak salavat geleneğindeki ortak anlamı vurgular.
Ezberlerken dikkat edilecekler
Metinleri kısa cümleciklere ayırarak, Arapça harflerin seslerini güvenilir bir ses kaydından dinleyerek ve anlamlarını birlikte okuyarak çalışmak daha yararlıdır. Latin harfli okunuş, Arapça telaffuzun bütün ayrıntılarını birebir göstermez; mümkünse hocadan veya güvenilir eğitim materyalinden doğru telaffuzu dinleyin.
Salavatın dinî dayanağı nedir?
Salavat, Hz. Peygamber’e (s.a.s.) Allah’ın rahmet ve esenliğinin ulaşması için yapılan duadır. Kur’an-ı Kerim’de Ahzâb suresinin 56. ayetinde müminlere Peygamber’e salât ve selâm getirmeleri emredilir. Namazda okunan Salli ve Bârik duaları, bu anlamı Hz. İbrahim ve ailesine yapılan dua ile birlikte dile getiren yaygın salavat metinleridir.
Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu’nun aktardığı hadis rivayetinde sahâbîler Hz. Peygamber’e nasıl salât edeceklerini sormuş, o da “Allahümme salli…” ve “Allahümme bârik…” diye başlayan duaları öğretmiştir. Bu rivayet Buhârî ve Müslim’de de yer alır. Dolayısıyla bu metinler yalnızca sonradan ortaya çıkmış halk söyleyişleri değildir.
Namazın hangi oturuşunda okunur?
Dua okuma sırası konusunda en çok karıştırılan nokta, dört rekâtlı namazlardaki ilk ve son oturuş arasındaki farktır. Aşağıdaki özet Türkiye’de yaygın Hanefî uygulamasını anlatır; mezheplerin ayrıntıları aynı olmayabilir.
- İki rekâtlı namaz: Son oturuşta Ettehiyyatü’den sonra Salli ve Bârik okunur; ardından uygun dua ve selam gelir.
- Üç veya dört rekâtlı farz namaz: İlk oturuşta Ettehiyyatü okunup ayağa kalkılır. Son oturuşta Ettehiyyatü’den sonra Salli ve Bârik okunur.
- İkindi farzından önceki dört rekâtlık sünnet ile yatsı farzından önceki dört rekâtlık ilk sünnet: Hanefî uygulamasında ilk oturuşta da Salli ve Bârik okunur. Diyanet bunu nâfile namazlardaki ikişer rekâtlık bölüm anlayışıyla açıklar.
- Öğle namazının ilk dört rekâtlık sünneti: İlk oturuştaki uygulama, ikindinin ilk sünnetinden farklıdır. Tereddüt halinde Diyanet ilmihal açıklamalarına başvurulmalıdır.
Salli ve Bârik metinlerinde geçen ifadelerin anlamı
- Allâhümme: “Allah’ım” şeklindeki dua hitabıdır.
- Salli: Bu bağlamda Hz. Muhammed’e salât, rahmet ve yüceltme dileğini ifade eder.
- Bârik: “Bereket ver” anlamında kullanılan dua ifadesidir.
- Âl: Peygamber’in ailesi/yakınları için kullanılan ifadedir; bağlama göre açıklaması genişleyebilir.
- İnneke hamîdün mecîd: Allah’ın övgüye lâyık ve şanı yüce olduğunu ifade eder.
Çocuklar ve yeni öğrenenler için ezber rehberi
Duanın tamamını ilk denemede ezberlemeye çalışmak yerine anlam taşıyan küçük bölümlerle ilerlemek kolaylaştırıcı olabilir. Aynı cümlelerin Salli ve Bârik dualarında hangi kelimelerle değiştiğini fark etmek de karışıklığı azaltır.
- Önce “Allâhümme salli / Allâhümme bârik” başlangıçlarını ayırt edin.
- Sonra “alâ Muhammedin ve alâ âli Muhammed” bölümünü öğrenin.
- “Kemâ salleyte / kemâ bârekte” değişimini karşılaştırın; Hz. İbrahim ve ailesinin anıldığı bölüme geçin.
- Her iki duanın aynı “İnneke hamîdün mecîd” cümlesiyle bittiğine dikkat edin.
- Latin harfli yazılış yalnızca yardımcıdır: Arapça telaffuz için Diyanet gibi güvenilir sesli eğitim kaynaklarından yararlanın.
Salli ve Bârik duaları hakkında önemli ayrımlar
Bu dualar Kur’an’dan birer sure değildir; namazdaki salavat dualarıdır. Namaz dışında da salavat getirilebilir. Diyanet’e göre salavat getirmek için herkes için geçerli sabit bir sayı veya zaman zorunluluğu bulunmaz. Buna karşılık namazda belirli bölümlerin terk edilmesinin hükmü, ibadetin niteliğine ve mezhebin değerlendirmesine göre ayrıca ele alınmalıdır.
Günlük dilde “Salli” ve “Bârik” isimleri birlikte kullanılsa da iki ayrı dua cümlesidir. Anlamlarını bilmek, ezberi mekanik tekrardan çıkarıp bilinçli okumaya yardımcı olabilir.
Sık sorulan sorular
Salli ve Bârik Kur’an suresi midir? Hayır; bunlar Hz. Peygamber’e salavat ve bereket duasıdır, Kur’an suresi değildir.
Namaz dışında okunabilir mi? Evet. Salavat getirmek namaz dışındaki dua ve ibadet hayatında da yer alır.
Okunmadığında namaz mutlaka geçersiz mi olur? Namazın geçerliliği değerlendirilirken mezhep ve namazın hangi bölümünde neyin terk edildiği önemlidir. Dini hüküm konusunda genel bir ifadeyle karar vermek yerine Diyanet’e veya yetkin din görevlisine danışın.
Kaynaklar ve editör notu
Başlıca resmî kaynaklar: Diyanet – Salâtüselâmın anlamı ve lafızları; Din İşleri Yüksek Kurulu – İlk oturuşta Salli ve Bârik; Din İşleri Yüksek Kurulu – Namazda Tahiyyat ve salavat duaları. Arapça metin ve okunuşlarda yaygın Türkiye öğretim biçimi esas alınmış, açıklayıcı mealler kullanılmıştır. Bu içerik mezhep farklılıklarına dair bireysel fetva yerine geçmez.
Bir yanıt yazın