Yüksük çorbası, mantı ve haşlanmış nohudun salçalı et veya tavuk suyuyla buluştuğu, özellikle Güney ve Güneydoğu Anadolu’da farklı tarifleri bulunan doyurucu bir çorbadır. Yöreye göre sarımsak, nane, ekşilik ve mantı boyutu değişebilir. Bu tarif altı kişilik bir ev versiyonudur.
Malzemeler
Nohut kullanıyorsanız önceden iyice haşlanmış olmasına dikkat edin; kuru nohudu mantıyla birlikte aynı kısa pişirme süresinde yumuşatmak mümkün değildir. Ev yapımı mantı kullanırken hamurun kalınlığını düşünün: İnce mantılar daha çabuk pişer, büyük ve kalın mantılar için çorba suyunu ve süreyi artırmak gerekebilir. Çorba çok koyulaşırsa ekleyeceğiniz sıcak suyu ya da az tuzlu et suyunu hazır bulundurun.
- 1 su bardağı küçük boy mantı (hazır veya ev yapımı)
- 1 su bardağı haşlanmış nohut
- 5 su bardağı et suyu veya tavuk suyu (tuz miktarını kontrol edin)
- 2 yemek kaşığı domates salçası
- 1–2 yemek kaşığı tereyağı veya zeytinyağı
- 1 tatlı kaşığı kuru nane
- İsteğe göre 1 diş sarımsak
- Tuz, karabiber ve isteğe bağlı pul biber
Yapılış
Çorbanın temel sırası lezzet açısından önemlidir: Salçayı yağda kısa süre kavurun, sıcak suyu veya az tuzlu et suyunu ekleyip homojen hâle getirin; ardından haşlanmış nohut ve mantıları katın. Mantıları kaynayan suya eklediğinizde ilk birkaç dakika nazikçe karıştırın, ancak fazla karıştırıp hamurları parçalamayın. Mantının büyüklüğüne göre pişme süresi değişir; paketteki süre varsa onu başlangıç kabul edin ve bir tanesini keserek içinin piştiğini kontrol edin.
- Nohut haşlanmış değilse ayrı tencerede tamamen yumuşayana kadar haşlayın veya güvenilir hazır haşlanmış nohut kullanın.
- Tencerede yağı ısıtıp salçayı 1–2 dakika kokusu çıkana kadar çevirin. Kullanacaksanız ezilmiş sarımsağı ekleyin.
- Et veya tavuk suyunu azar azar ekleyip salçayı açın. Çorbayı kaynamaya bırakın.
- Kaynayan suya mantıları ekleyin. Mantılar yumuşamaya başlayınca haşlanmış nohudu ilave edin; mantının büyüklüğüne göre yaklaşık 10–15 dakika pişirmeye devam edin.
- Mantının hamur kalmadığını kontrol edin. Nane ve baharatları ekleyip birkaç dakika daha ısıtın. Çorba koyulaştıysa bir miktar sıcak su ekleyip tuzunu yeniden ayarlayın.
- Sıcak servis edin. İsteğe göre ayrı hazırlanmış tereyağlı pul biber gezdirilebilir.
Püf noktaları ve saklama
Et veya tavuk suyuyla ve mantıyla hazırlanan çorbayı oda sıcaklığında uzun süre bekletmeyin. Kalanı sığ kaplara bölüp zamanında soğutarak buzdolabına alın; genel gıda güvenliği ilkelerine göre buzdolabında 3–4 gün içinde tüketin. Tekrar ısıtırken iyice ısınmasını sağlayın ve gereğinden fazla kaynatarak mantıyı ezmeyin.
- Mantının markası, büyüklüğü ve iç harcının çiğ olup olmadığı pişme süresini değiştirir. Kıymalı mantıda iç kısmın tamamen piştiğinden emin olun.
- Haşlanmış nohut çorbayı bekledikçe su çekebilir; ertesi gün kıvam için yeniden az miktarda su gerekebilir.
- Nohut ve mantı içeren bu çorba glüten, baklagil ve olası et alerjenleri bakımından herkes için uygun olmayabilir.
- Pişmiş çorbayı oda sıcaklığında uzun süre bekletmeyin; artanı hızlı soğutup buzdolabında 3–4 gün içinde tüketin.
Çorbanın kıvamını nasıl ayarlamalı?
Mantının hamuru pişerken nişasta bırakacağı için çorba servis öncesinde veya bekledikçe yoğunlaşabilir. Bir anda fazla su eklemek yerine sıcak suyu azar azar katıp kaynamasını sağlayın. Mantı zaten pişmişse uzunca yeniden kaynatmak dağılmasına neden olur. Kıvamı ve tuzu son aşamada birlikte kontrol etmek, özellikle hazır et suyu kullanıldığında fazla tuzu önlemeye yardımcı olur.
Mantı ve nohut içeren çorbalar bekledikçe koyulaşabilir. Yoğunluğu azaltmak için az az sıcak su veya uygun çorba suyu ekleyin; ardından tuzu yeniden kontrol edin. Çorba suyunun zaten tuzlu olduğu durumlarda hazırlıkta eklenen tuzu azaltmak gerekir. Çok sulu kalırsa kısa süre açık tencerede pişirerek kıvamını yoğunlaştırabilirsiniz.
Hazır mantı ve ev yapımı mantı farkı
Kullanılan mantının büyüklüğü, hamurun kalınlığı ve iç harcın çiğ olup olmaması pişme süresini etkiler. Paket üzerindeki güvenli pişirme talimatını esas alın. Evde kıymalı mantı yapılıyorsa iç harcın tamamen pişmesi önemlidir; yalnızca hamurun yumuşaması yeterli güvenlik göstergesi değildir.
Nohut ve baharat dengesi
Nohutu önceden tamamen haşlayıp eklemek, çorbanın pişme süresini daha iyi yönetmeyi sağlar. Kuru naneyi son aşamada kullanmak aromayı koruyabilir. Baharatı bol kullandığınızda mantı ve nohutun tadı geri planda kalabilir; önce az ekleyip servis öncesi ayarlayın.
Sık sorulan sorular
Mantı yerine erişte kullanılır mı? Kullanılabilir, ancak sonuç geleneksel mantılı yüksük çorbasından farklı olur.
Salça miktarı azaltılır mı? Evet, daha açık renkli ve az yoğun bir çorba elde edebilirsiniz.
Sonuç
Lezzetli bir yüksük çorbasında mantıların dağılmadan pişmesi, nohudun önceden yumuşatılması ve salçalı suyun kıvamının dengeli olması önemlidir. Baharatı ve ekşiliği yöresel tercihe göre ayarlayabilir; çorba bekledikçe koyulaşırsa sıcak suyu azar azar ekleyebilirsiniz. Böylece hem doyurucu hem de servis sırasında kıvamını koruyan bir çorba elde edersiniz.


Bir yanıt yazın