Bilim insanları, yaşamın aşırı sıcaklıklara ne kadar dayanabileceğine ilişkin bilinen sınırları değiştiren sıra dışı bir mikroorganizma keşfetti. Incendiamoeba cascadensis adı verilen ve araştırmacılar tarafından “ateş amibi” olarak anılan tek hücreli canlı, laboratuvar deneylerinde 63°C sıcaklıkta çoğalmayı başardı.
Yeni bulgu, çekirdeğe sahip hücrelerden oluşan ökaryotik yaşam için şimdiye kadar gözlemlenen en yüksek çoğalma sıcaklığını ortaya koyuyor. Araştırmanın sonuçları 22 Eylül 2026 tarihinde bilim dergisi Cell’de yayımlandı.
Kaliforniya’daki Sıcak Sularda Keşfedildi
Incendiamoeba cascadensis, ABD’nin Kaliforniya eyaletindeki Lassen Volcanic National Park sınırlarında bulunan jeotermal ortamlardan alınan örneklerde keşfedildi.
Araştırmacılar mikroorganizmayı laboratuvar ortamında farklı sıcaklıklara maruz bırakarak hangi koşullarda yaşayabildiğini ve çoğalabildiğini inceledi.
Sonuçlar oldukça dikkat çekiciydi.
Ateş amibi 42°C ile 63°C arasındaki sıcaklıklarda çoğalabiliyor ve en uygun büyüme koşullarını yaklaşık 55–57°C arasında buluyor. 40°C ve daha düşük sıcaklıklarda ise çoğalma gözlenmedi.
63 Derecede Hücre Bölünmesini Sürdürüyor
Araştırmanın en önemli sonucu, mikroorganizmanın 63°C’de hücre bölünmesini tamamlayabilmesi oldu.
Bilim insanları mikroskop altında hücrelerin mitoz bölünme gerçekleştirdiğini doğrudan gözlemledi.
Bu sıcaklık, ökaryot olarak adlandırılan ve hücrelerinde çekirdek gibi karmaşık yapılar bulunan canlılarda bugüne kadar kaydedilen en yüksek çoğalma sıcaklığı olarak değerlendiriliyor.
Ateş amibinin hareket kabiliyeti ise biraz daha yüksek sıcaklıklara kadar devam ediyor. Araştırmacılar organizmanın 64°C’ye kadar hareket edebildiğini belirledi.
70 Derecelik Sıcaklıktan Sonra Bile Toparlanabiliyor
Ateş amibinin dayanıklılığı yalnızca çoğalma sıcaklığıyla sınırlı değil.
NASA’nın araştırmaya ilişkin açıklamasına göre Incendiamoeba cascadensis, laboratuvar ortamında 66°C sıcaklıkta kısmen aktif kalabiliyor.
Daha da dikkat çekici olan ise mikroorganizmanın 70°C sıcaklığa beş dakika boyunca maruz kaldıktan sonra, daha uygun sıcaklık koşullarına döndürüldüğünde yeniden toparlanabilmesi.
Ancak sıcaklık 80°C’ye çıkarıldığında organizmanın yeniden aktif hale gelemediği görüldü.
Peki Ateş Amibi Bu Sıcağa Nasıl Dayanıyor?
Araştırmacılar yalnızca organizmanın sıcaklık sınırlarını değil, bu sıra dışı dayanıklılığın arkasındaki biyolojik mekanizmaları da inceledi.
Genetik analizlerde ateş amibinin özellikle proteinlerin korunması, DNA onarımı, hücre zarındaki madde taşınması ve çevresel değişikliklerin algılanmasıyla ilişkili sistemlerinin yüksek sıcaklıklarda önemli rol oynadığı görüldü.
Araştırmacılar ayrıca organizmanın bazı proteinlerinin, aşırı sıcak ortamlarda yaşayabilen bakteri ve arkelere benzer özellikler taşıdığını belirledi.
Yaşamın Sıcaklık Sınırı Yeniden Tartışılıyor
Bilim insanları uzun yıllardır ökaryotik hücrelerin aşırı yüksek sıcaklıklarda yaşayabilmesinin hücre zarları, proteinler ve genetik materyal nedeniyle sınırlı olduğunu düşünüyordu.
Incendiamoeba cascadensis’in keşfi ise bu sınırın daha önce tahmin edilenden yüksek olabileceğini gösteriyor.
Araştırmacılara göre dünyanın farklı jeotermal bölgelerinde henüz keşfedilmemiş başka yüksek sıcaklık seven ökaryotik canlıların bulunması da mümkün.
Gelecekte Biyoteknoloji Araştırmalarına Katkı Sağlayabilir
Ateş amibinin aşırı sıcaklıklarda proteinlerini ve hücresel yapılarını koruyabilme yöntemleri, gelecekte biyoteknoloji alanında da araştırılabilir.
Çalışmanın araştırmacıları, organizmada bulunan sıcaklığa dayanıklı proteinlerin ve hücresel mekanizmaların özellikle endüstriyel enzimler ve sentetik biyoloji gibi alanlar açısından araştırmaya değer olduğunu belirtiyor.
Ancak bu olası kullanım alanları henüz araştırma aşamasında ve keşfin bugün için en önemli sonucu, yaşamın dayanabileceği sıcaklık sınırlarına ilişkin bilimsel bilgiyi genişletmesi.
Kaynaklar
- Cell — A geothermal amoeba sets a new upper temperature limit for eukaryotes
- NASA Science — NASA-Funded Research Finds Complex Life Defying Record Heat
- Reuters — Tenacious hot springs amoeba sets heat-tolerance record
Bir Cevap Yazın