Bilim insanları, Kuzey Amerika’nın Pasifik kıyısındaki Salish Denizi’nde iki yeni deniz örümceği türü tanımladı. University of British Columbia (UBC) öncülüğündeki çalışma, bölgede yaklaşık bir asırdır tanımlanan ilk yeni deniz örümceği türlerini ortaya koyuyor. Bulgular yalnızca sıra dışı görünümleriyle değil, kıyı ekosistemlerindeki biyolojik çeşitliliğin hâlâ ne kadar az bilindiğini göstermesi açısından da dikkat çekiyor.
Keşfedilen iki yeni tür hangileri?
Araştırmacılar yeni türlere Callipallene pilosuspedes ve Tanystylum kiixin adını verdi. Türler, Eylül 2023 ile Ağustos 2024 arasında Vancouver, Quadra Island, Bamfield ve Victoria çevresindeki farklı deniz habitatlarında, yaklaşık 18 metreye kadar derinlikte yapılan dalışlarda toplandı.
Kırmızı gözler, “kıllı” bacaklar ve üç parçalı ağız
Callipallene pilosuspedes adını alt bacaklarını kaplayan uzun ve kıvrık dikenlerden alıyor. Bu dikenler hayvana kıllı ayaklı bir görünüm veriyor. Türün kırmızı gözleri, besini kavramaya yardımcı olan pençeleri ve duyusal uzantılarla çevrili üç parçalı üçgen bir ağız yapısı bulunuyor.
Araştırmacılar bu türün yumurta taşımada kullanılan özel uzuvlarının aynı zamanda son derece hassas birer temizlik aracı gibi çalışabildiğini gözlemledi. Hayvanın bu uzuvları bacaklarının etrafına sararak tarak benzeri dikenlerle kendisini temizlediği görüldü. Çalışmada bu türe ait yalnızca tek örnek bulunması da keşfi daha dikkat çekici kılıyor.
Tanystylum kiixin neden farklı?
İkinci yeni tür olan Tanystylum kiixin, ilk örneklerin bulunduğu bölgenin yakınındaki tarihi Kiixin yerleşiminin adını taşıyor. Bu türün yumurta taşıyan uzuvları daha küçük ve hareket kabiliyeti daha sınırlı. Araştırmacılar, hayvanın üzerinde sık sık çok küçük parazitlere rastladı. Bu durum, tek bir canlının üzerinde adeta küçük bir ekosistem oluşabileceğini gösteriyor.
Deniz örümcekleri gerçekten örümcek mi?
İsimleri yanıltıcı olabilir. Deniz örümcekleri, karada yaşayan örümceklerle aynı canlılar değil; Pycnogonida grubuna ait tamamen denizel eklembacaklılar. Evrimsel geçmişleri yaklaşık 500 milyon yıl öncesine uzanıyor. Bazı türler bir santimetreden küçükken, Antarktika’daki bazı deniz örümceklerinde bacak açıklığı 70 santimetrenin üzerine çıkabiliyor.
Bu canlıların sıra dışı özelliklerinden biri de solunumu büyük ölçüde vücut yüzeylerinden gerçekleştirmeleri. Ayrıca erkek deniz örümcekleri yumurtaların bakımını üstleniyor. Dişiler yumurtalarını bırakırken erkekler onları özel uzuvlarıyla toplayıp vücutlarında taşıyabiliyor.
Keşif neden önemli?
Çalışma, Salish Denizi’ndeki deniz örümceklerini hem ayrıntılı görüntüleme hem de DNA verileriyle inceleyen ilk kapsamlı araştırmalardan biri. Ekip, yeni türleri tanımlamanın yanı sıra bölgede yaşayan bazı deniz örümcekleri için daha önce bulunmayan genetik verileri de oluşturdu ve türlerin ayırt edilmesini kolaylaştıracak bir tanımlama anahtarı hazırladı.
Bu tür çalışmalar özellikle iklim değişikliği, kıyı gelişimi ve insan kaynaklı diğer baskıların deniz omurgasızları üzerindeki etkisini anlamak için önemli. Bir ekosistemde hangi türlerin bulunduğunu bilmeden, zaman içindeki kayıpları veya değişimleri güvenilir biçimde ölçmek mümkün değil.
İnsanlar için tehlikeli mi?
Araştırmada bu yeni türlerin insanlar için bir tehlike oluşturduğuna dair bir bulgu bulunmuyor. Özellikle sığ sularda yaşayan deniz örümceklerinin büyük bölümü oldukça küçük. Görünümleri mikroskop altında ürkütücü olabilse de keşfin asıl önemi, deniz yaşamının hâlâ tanımlanmamış zenginliğini göstermesinde yatıyor.
Bilim insanları daha fazla yeni tür bekliyor
Araştırma ekibi, yalnızca bir saha sezonunda iki yeni türün bulunmasının Salish Denizi’nde henüz belgelenmemiş daha fazla deniz örümceği olabileceğine işaret ettiğini belirtiyor. Çalışmanın sonuçları Organisms Diversity & Evolution dergisinde yayımlandı.
Kaynak: University of British Columbia; Organisms Diversity & Evolution.
Bir Cevap Yazın