34 milyon yıl öncesine ait iki fosil diş, kemirgenlerin evrim tarihine dair önemli bir ipucu verdi. Tayland’ın güneyinde keşfedilen fosillerin, bilim dünyasında daha önce tanımlanmamış, yaklaşık 30 kilogram ağırlığında olabileceği düşünülen dev bir kemirgene ait olduğu belirlendi. Ancak araştırmacılar bu ağırlığın kesin değil, diş ölçülerinden hesaplanan yaklaşık bir değer olduğunun altını çiziyor.
Tayland’da iki dişten yeni bir tür tanımlandı
Uluslararası araştırma ekibi, Tayland’ın Krabi bölgesindeki Bang Mark kömür madeni sahasında bir alt ikinci azı dişi ile bir alt kesici diş fosili tespit etti. Birbirine yakın konumda bulunan kalıntılar, dişlerin olağanüstü büyüklüğü ve aynı jeolojik katmanda bulunmaları nedeniyle Yakamys sirindhornae adlı yeni türe atfedildi.
Fosiller yaklaşık 35,1 ile 33,7 milyon yıl öncesine, yani Eosen Devri’nin sonlarına tarihleniyor. Araştırmada incelenen hayvan, kemirgenlerin eski bir kolu olan Ischyromyidae familyası içinde sınıflandırıldı.
30 kilogramlık ağırlık nasıl hesaplandı?
Bilim insanları hayvanın bütün iskeletine ulaşamadı. Bunun yerine fosil dişlerin ölçülerini, günümüzdeki kemirgenlerin diş boyutları ile vücut ağırlıkları arasındaki ilişkiyi temel alan yedi ayrı hesaplama yönteminde kullandı. Yöntemler 21,4 ile 47,3 kilogram arasında farklı sonuçlar üretti.
Araştırmadaki hesaplamaların ortalaması 31,6 kilogram, ortanca değeri ise 28,6 kilogram olarak bulundu. Ekip bu nedenle yaklaşık 30 kilogram ifadesini kullanıyor. Bu rakam, hayvanın doğrudan tartılmış gerçek ağırlığı değil; sınırlı fosil buluntularından elde edilmiş bilimsel bir tahmin.
Keşif neden önemli?
Büyük kemirgenler denildiğinde akla çoğunlukla günümüzdeki kapibaralar veya Güney Amerika’nın daha yakın jeolojik dönemlerinde yaşamış dev türler geliyor. Yeni çalışma ise olağanüstü büyük beden boyutunun, kemirgenlerin çok daha erken dönemlerinde ve Güneydoğu Asya’da da ortaya çıktığını gösteriyor.
Özellikle Yakamys fosillerinin yaşı, dev kemirgenlerin evriminin yalnızca Amerika kıtasındaki sonraki dönemlerle açıklanamayacağını düşündürüyor. Keşif, Asya’daki eski kemirgen çeşitliliğine ilişkin bilgi eksikliğini de bir ölçüde gideriyor.
Nasıl göründüğü ve nasıl yaşadığı henüz bilinmiyor
Fosillerin yalnızca iki dişten oluşması, hayvanın gövde biçimini, kürkünü, beslenmesini ya da nasıl hareket ettiğini kesin olarak belirlemeye yetmiyor. Fosillerin göl ortamıyla ilişkili tortullarda bulunması, yakınında sulak alanlar olabileceğini düşündürse de hayvanın yarı sucul yaşadığını kanıtlamıyor.
Bu haberin kapak görseli de bilimsel bulgulara eşlik eden temsili bir canlandırmadır; türün gerçek dış görünümü henüz bilinmiyor. Yeni kafatası veya iskelet fosillerinin bulunması, dev kemirgenin yaşam biçimi hakkındaki soruların yanıtlanmasını sağlayabilir.
Araştırma ne zaman yayımlandı?
Yaowalak Chaimanee ve çalışma arkadaşlarının araştırması, 4 Kasım 2026’da hakemli Scientific Reports dergisinde yayımlandı. McGill Üniversitesi ise bulguları 10 Kasım 2026’da kamuoyuna duyurdu. Dolayısıyla haber yeni bir bilimsel yayına dayanıyor; 34 milyon yıl önce gerçekleşen olayın bugün keşfedildiği anlamına gelmiyor.
Bilim insanlarının en önemli sonucu şu: Kemirgenlerde devleşme, düşünüldüğünden çok daha eski bir evrimsel geçmişe sahip olabilir. Tayland’da bulunan iki diş, bu tarihin önemli bir bölümünü yeniden değerlendirmek için somut kanıt sunuyor.
Bir yanıt yazın