Türkiye’nin yer gözlem uydularından elde edilen görüntülere ücretsiz erişmek isteyenler için TÜBİTAK UZAY’ın GEZGİN Portalı yeni özellikleriyle gündemde. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, 18 Kasım 2026 tarihinde yaptığı açıklamada RASAT ve GÖKTÜRK-2 uydularının optik görüntülerinin GEZGİN Uydu Görüntü Portalı üzerinden ücretsiz sunulduğunu duyurdu. Sisteme e-Devlet ile giriş yapılabiliyor; harita üzerinde bölge ve tarih seçilerek uygun arşiv görüntüleri incelenip indirilebiliyor.
Önemli ayrıntı: GEZGİN sıfırdan açılmış bir hizmet değil. TÜBİTAK UZAY’a göre portal 2014’ten bu yana kullanılıyor. Yenilenen sürümde RASAT arşivine GÖKTÜRK-2 görüntüleri eklenirken arama ve görüntü seçme araçları geliştirildi. Bu nedenle gelişmeyi “ilk kez uydu görüntüsü yayımlandı” şeklinde değil, genişletilmiş arşive ücretsiz erişim olarak değerlendirmek gerekiyor.
GEZGİN Uydu Görüntü Portalı nedir?
GEZGİN, Türkiye’nin yer gözlem uydularından elde edilen görüntüleri kataloglayan ve kullanıcının belirlediği coğrafi alan için uygun arşiv kayıtlarını bulmasına yardımcı olan dijital bir platformdur. Harita katmanları, çekim tarihi ve görüntü özellikleri üzerinden seçim yapılabilir. Portal hem vatandaşların merak ettiği bölgeleri incelemesine hem de araştırma, tarım ve çevre çalışmalarına veri sağlamaya yönelik araçlar sunar.
GEZGİN Portal’a nasıl girilir? Adım adım kullanım
- Resmî adres olan gezgin.gov.tr/tr sayfasını açın.
- Giriş ve indirme işlemleri için sistemin yönlendirdiği e-Devlet kimlik doğrulamasını tamamlayın. Bilgilerinizi yalnızca resmî giriş ekranına girin.
- Harita üzerinde incelemek istediğiniz bölgeyi bulun; uygun olduğunda harita katmanı, tarih ve görüntü filtresini kullanın.
- Görüntü aramak istediğiniz alanı nokta, çizgi veya poligon çizim araçlarıyla belirleyin. Portalın sunduğu arşiv kayıtlarını karşılaştırın.
- İlgilendiğiniz kayıtları sepete ekleyin ve uygun görüntüler için ücretsiz indirme adımını takip edin.
Portalın bazı işlevleri büyük ekranlarda daha rahat kullanılabilir. Mobilde haritayı kullanırken görünümle ilgili uyarı çıkarsa telefonu yatay konuma çevirmek veya bilgisayardan giriş yapmak yardımcı olabilir.
Hangi uyduların görüntülerine ulaşılabiliyor?
RASAT: Türkiye’nin ilk yerli yer gözlem uydularından biri olan RASAT’ın arşiv görüntüleri portalın temel veri kaynakları arasında. GÖKTÜRK-2: Yenilenen portalın öne çıkan yönlerinden biri, GÖKTÜRK-2 arşivinin de kullanıcıların erişimine sunulması. Bu görüntüler sayesinde farklı tarihlerden uygun kayıtlar karşılaştırılarak arazi değişimleri incelenebilir.
Her bölge için aynı tarihte, aynı çözünürlükte veya bulutsuz bir görüntü bulunacağı garanti değil. Görüntü kapsamı ve ayrıntı düzeyi; uydunun teknik özelliklerine, arşivdeki kayıtlara ve çekim koşullarına göre değişir.
Uydu görüntüleri ne işe yarar?
GEZGİN’in en değerli tarafı yalnızca “uzaydan şehir görmek” değil. Tarım arazilerinin ve bitki örtüsünün zaman içindeki değişimi, su kaynaklarının durumu, arazi kullanımı ve çevresel dönüşüm gibi konular için gözlemsel veri sağlayabilir. Akademisyenler, öğrenciler, belediyeler, araştırmacılar ve ilgilenen vatandaşlar kendi çalışma alanlarını seçerek uygun görüntülere erişebilir.
Bakan Kacır’ın açıklaması, 2026 Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31’in Antalya’da düzenlendiği dönemde geldi. Açıklamada uydu verilerinin çevresel değişimleri izlemek ve iklim etkilerini anlamak açısından önemine dikkat çekildi.
GEZGİN canlı uydu görüntüsü mü gösteriyor?
Hayır. Portal, bir bölgeyi saniye saniye gösteren canlı kamera yayını olarak düşünülmemeli. Esas olarak mevcut uydu görüntüsü arşivinde arama ve görüntü indirme işlevi sunar. Dolayısıyla “evimi şu anda uzaydan görebilir miyim?” sorusunun yanıtı hayır; seçilen bölgenin arşivde bulunan geçmiş tarihli görüntülerine ulaşmak mümkün olabilir.
Google Haritalar’dan farkı ne?
Google Haritalar günlük konum bulma, yol tarifi ve çeşitli harita görünümleri için kullanılırken GEZGİN’in odağı Türkiye’nin kendi gözlem uydularının görüntü arşivine erişimdir. GEZGİN’de araştırma alanı oluşturmak, kayıtları tarih ve görüntü özelliklerine göre seçmek ve uygun verileri indirmek öne çıkar. İki platform aynı amaçla tasarlanmadığından görüntü ayrıntısı ve kullanım deneyimi de aynı değildir.
En çok merak edilen sorular
GEZGİN Portal ücretli mi? Hayır. TÜBİTAK UZAY’ın ve 18 Kasım tarihli resmî açıklamanın aktardığı bilgiye göre sistem üzerinden ilgili uydu görüntülerine ücretsiz erişim sağlanıyor.
Giriş için e-Devlet gerekli mi? Evet. Portal, kimlik doğrulaması isteyen işlemler için e-Devlet üzerinden girişe yönlendiriyor.
İstediğim her mahallenin fotoğrafını görebilir miyim? Arşivde ilgili alanı kapsayan uygun görüntü varsa erişilebilir. Ancak her konum ve tarih için ayrıntılı kayıt bulunacağını varsaymamak gerekir.
İMECE görüntüleri de var mı? İncelenen duyuruda ücretsiz görüntü arşivi için özellikle RASAT ve GÖKTÜRK-2 belirtiliyor. İMECE arşivinin aynı erişim kapsamına girdiğine ilişkin bu duyuruda bir bilgi verilmediği için böyle bir vaat doğru olmaz.
Sonuç: Türkiye’nin uydu arşivini kimler kullanabilir?
GEZGİN, ülkenin yer gözlem verilerini yalnızca uzmanların değil, konuyla ilgilenen daha geniş bir kitlenin de değerlendirebilmesine katkı sağlıyor. Genişletilen arşiv ve ücretsiz indirme olanağı, özellikle geçmişteki arazi değişimlerini araştırmak isteyenler için dikkat çekici. Başlamak için resmî GEZGİN Portalı ziyaret edilebilir.
Kaynaklar
- TÜBİTAK UZAY — Veri Kıymetlendirme Uygulamaları / GEZGİN Portal (kurumsal açıklama).
- Anadolu Ajansı — GEZGİN Uydu Görüntü Portalı (18 Kasım 2026).
- TÜBİTAK GEZGİN — Resmî Giriş Sayfası.


Bir yanıt yazın