4 günlük aradan sonra yine sizlerleyim. Bugün de sizlere Kırmızı renkli Kıvırcık salatasının bakımından tüyolar vereceğim.

Salata ve Marul Yetiştiriciliği
Salata ve marullar 2500 yıldan daha fazla süredir Avrupa ve Asya’da gıda bitkisi ve tıbbi bitki olarak kullanılmıştır. Yetiştiriciliğine ait ilk bilgiler M.Ö. 600 yıllarında Pers’ler tarafından tutulduğu tespit edilmiştir. Eski Yunanlılar, Romalılar ve Mısırlılar devrinde salata yetiştiriciliğine dair bilgiler mevcuttur. Ana vatanı genellikle Avrupa, Kuzey Afrika ve Asya ülkeleri kabul edilmiştir.

Tanımı ve önemi
Salata grubu sebzeler içinde salata ve marul bütün dünyada en çok tüketilen sebzeler arasında yer almaktadır. On iki ay pazarlarda, marketlerde satılan salata ve marul tek yıllık serin iklim sebzelerindendir. Yetiştirme süresi 2–3 ay gibi kısa bir süre olan salata ve marul tiplerinde açıkta ve örtü altında değişik mevsimlere uygun olarak ıslah edilmiş çeşitlerle yılın on iki ayı üretim yapmak mümkündür.Son yıllarda yağlı baş salata ve kıvırcık baş salata tiplerinin Türkiye’de üretimi ve yeme alışkanlığı salata ve marula çeşit zenginliği kazandırmıştır.

Açıkta marul yetiştiriciliği
Ege ve Akdeniz dışındaki kışları sert geçen bölgelerde erken ilkbahar ve geç
sonbaharda salata ve marul yetiştiriciliği ısıtmasız örtü altında mümkün olabilir. Isıtmasız seralarda geceleri ve kritik soğuk günlerde bitkileri alçak tünel altına almak, dokunmamış gözenekli hafif plastiklerle bitkileri örtmek, bitki sıraları arasına su şilteleri döşemek gerekir.
Kıvırcık baş salataların dikim ve hasat periyodu yaprak salatalara göre 15–25 gƒn
daha geç olur. Bu nedenle değişik tiplerden aylara göre uygun çeşitlerden aynı örtü altında beraber yetiştirilmesiyle aralık ve mayıs dönemi boyunca ısıtmasız örtü altında sürekli hasat yapmak mümkün olur.
Bitkiler arasında dikim mesafesi, baş gelişimi, büyüklüğü ve dolayısıyla verimi
etkiler. Dar aralıklar baş büyüklüğünü azaltır, erken hasadın gecikmesine neden olur. Ancak birim alandaki verim artar.
Yaprak salata, yağlı baş salata ve marul çeşitlerinin bitkileri daha küçük olduğundan,
kıvırcık baş salatalara gçre daha dar aralıklarla dikilebilir. Baş salatalıklarda metre karede 7– 12 bitki bulunmalıdır. Genelde karık yönteminde dikim ikili sıralar halinde yapılmalıdır. Fideler 100–105 cm aralıklarla açılan karıklarda su yolları çıktıktan sonra kalan 45–55 cm’lik yastıklara iki sıra halinde dikilir. Yastıkların kenarlarından 7-10 cm içeriye olmak üzere sıra arası serada 25-40 cm, açık tarlada 30-35 cm olmalıdır. Bitkiler arasındaki sıra üzeri mesafe ise, salata ve marulların tipine ve çeşit baş büyüklüğüne göre bırakılmalıdır.
Sıra üzerinde genellikle 25–30 cm mesafe bırakılmalıdır. Sonbahar, kış ve ilkbahar aylarında serada yağlı baş salata yetiştiriciliğinde şeffaf veya siyah polietilen malç ile sıra üzeri mesafenin 25 cm olması en uygun bulunmuştur.
Saksılı veya torbada yetiştirilmiş fidelerin dikimi çepinle açılan çukurlara yapılır.
Yastıklarda veya kasalarda yetiştirilen topraksız, torfsuz fideler tuvalet budaması (fazla kök ve yaprakların 1/3’ünün kesilmesi) yapılarak dikim çubuğu ile dikilebilir. Dikim sonrası bitkilere bolca can suyu verilmelidir. Hortum ile su verilecekse bitkilerin köklerine fazla yaklaşmadan hortum bitkinin etrafında dolaştırılarak su verilmelidir.

Bakım
Dikimden sonra birkaç defa toprağı kabartmak ve yabancı otları temizlemek için
çapalama yapılır. Bölgedeki yağışlara göre farklılık gösteren sulamalar uygulanır. Sulama sistemlerinden damla sulama tercih edilmelidir. Salata ve marullar, diplerinin daima nemli olmasını ister.
Büyük işletmelerde, açık tarlada yetiştiricilikte, sulamada yağmurlama işi yapan
makinelerden yararlanılmaktadır. Traktörle sıra başlarına çekilen makine, güneş enerjisi yardımıyla çalışır. Bir komuta aletiyle istenilen hıza göre ayarlanarak su basıncıyla kendi kendini yürütür ve sıra sonuna gelerek, sağa sola 90 metrelik alanda yağmurlama işini yapar.
Bitkilerin gelişme döneminde, açıkta 1–2 kez azotlu gübre verilmelidir. Serada ise
damla sulama ile suya bağlı güreleme yapılmalıdır. Sulamadaki en büyük uygulama, hasattan 30 gün önceki devrede yapılmalıdır. Yetişme mevsiminde toprak ve hava nemi göz önüne alınarak toprağın suya doyumu üstünde verilmemelidir. Fazla su kök çürüklüğüne neden olur. Hasada yakın dönemde fazla su ve gübreleme baş salatalarda başların büyük ve gevşek olmasına ve kalitenin düşmesine neden olur. Kışlık marulun sulama suyu ihtiyacı 150 mm, yazlık ve güzlük marulun sulama suyu ihtiyacı 450 mm’dir.
Marullarda göbek bağlama devresinde, yaprakların uç kısmana doğru olan kısmı rafya
veya paket lastiği ile bağlanarak yaprakların etrafa yayılmaları önlenir. Böylece istenen renk ve kalitede göbek oluşturan yapraklar elde edilir. Yağmur sularının içeri girerek çürüğe yol açması bu şekilde engellenmiş olur.
Münavebe
Aynı tarlada peş peşe salata marul yetiştirilmemelidir. Yetiştirilecekse baklagillerle
önceden yeşil gübreleme yapılmalıdır. Münavebede, domates, tatlı mısır, ıspanak, pancar, baklagiller, pırasa, soğan, havuç gibi bitkiler yer almalıdır. Lahanagillerden sonra salata ve marul yetiştiriciliği yapılmamalıdır.

Hasat Zamanı
Salata ve marullarda hasat yetiştirme dönemleri çeşitlere göre farklılık gösterir.
Sonbahar yetiştirme döneminde vejetasyon dönemi biraz daha uzundur. Yaprak salatalar en erken hasada gelen salata tipidir. Kıvırcık baş salatalarda dikim hasat arasındaki süre diğer tiplerden daha uzun sürmektedir. Kıvırcık baş salatalar erken ilkbaharda dikim yapıldığında dikim hasat süresi çeşide göre 55–120 gün arasında değişirken, yağlı baş salatalar ve marullarda 55–80 gün, yaprak salatalarda 40–50 güne iner. Ancak hava sıcaklığının fazla olması salata ve marullarda bu sürelerin kısalmasına neden olur. Sonbahar dönemlerinde bu süre açıkta 140, ört, altında 120 güne kadar çıkabilir.