Ağrı’nın Doğubayazıt ilçesindeki Durupınar Formasyonu, “Nuh’un Gemisi bulundu” iddialarıyla yeniden dünya gündeminde. 2026 yazında yürütülen kapsamlı saha çalışmasında yer altı radarları, 3D modelleme, GPS ölçümleri ve yüzlerce toprak-karot numunesi kullanıldı. İlk veriler dikkat çekici olsa da bilim insanları ve Ağrı Valiliği, henüz kesin bir keşiften söz edilemeyeceğini özellikle vurguluyor.
Peki son günlerde sosyal medyada hızla yayılan “Nuh’un Gemisi bulundu” haberinin arkasında ne var? İşte Ağrı’daki araştırmada şu ana kadar açıklanan bilimsel bulgular ve henüz cevap bekleyen sorular.
Nuh’un Gemisi bulundu mu?
Hayır, şu aşamada “Nuh’un Gemisi kesin olarak bulundu” demek bilimsel olarak doğru değil. Ağrı’daki Durupınar Formasyonu’nda dikkat çekici yer altı anomalileri ve organik maddeye işaret edebilecek veriler tespit edildi; ancak bunların insan yapımı bir gemiye ait olduğu henüz kanıtlanmadı.
Ağrı Valisi Önder Bozkurt da 2 Ekim 2026’da yaptığı açıklamada, alandaki araştırmalarda henüz bilimsel kesinliğe ulaşılmadığını belirtti. Toplanan örneklerin ve yer altı taramalarının laboratuvar ortamında inceleneceğini, sonuçların daha sonra kamuoyuyla paylaşılacağını söyledi.
Durupınar Formasyonu’nda 2026 araştırması
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Cenker Atila başkanlığındaki uluslararası ekip, Durupınar Formasyonu’ndaki yeni araştırmalara 28 Haziran 2026’da başladı. Çalışmaya 5 ülkeden yaklaşık 20 bilim insanı ve araştırmacı katıldı.
11 Eylül’de tamamlanan arazi etabında alan yüksek çözünürlüklü olarak haritalandı; LiDAR, hassas GPS, 3D modelleme ve gelişmiş yer altı radar sistemleri kullanıldı. Amaç, gemiyi andıran oluşumun altında doğal jeolojik katmanlardan farklı yapılar, boşluklar veya insan eliyle oluşturulmuş olabilecek izler bulunup bulunmadığını anlamak.
Yer altı radarlarında ne görüldü?
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi’nin açıkladığı ilk sonuçlara göre radar taramalarında yer altında düzgün kenarlara sahip, birbirini dik açılarla kesen anomaliler ve bazı boşluklar tespit edildi. Araştırma ekibi bu yapıların gemi güvertesi veya odacık benzeri bölümlere işaret edip etmediğini araştırıyor.
Üniversitenin eylül sonunda paylaştığı bilgilere göre GPR olarak bilinen yer radarıyla bölgedeki jeolojik katmanlar yaklaşık 70 metre derinliğe kadar incelendi. Ancak radar görüntülerinde görülen bir anomali, tek başına insan yapımı bir yapı bulunduğu anlamına gelmiyor. Bu nedenle verilerin jeoloji, jeofizik ve arkeoloji uzmanlarınca birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.
366 numune laboratuvara gönderildi
Çalışmanın en önemli aşamalarından biri de formasyonun iç ve dış bölgelerinden alınan numuneler. Araştırma kapsamında 1 ila 15 metre derinliklerden toplam 366 toprak ve karot numunesi çıkarıldı.
Numuneler karbon izotop analizleri, yaş tayini ve organik madde araştırmaları için Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi laboratuvarlarına gönderildi. Bilim insanları özellikle fosilleşmiş organik maddelerin, kültürel dolguların ya da insan yapımı nesnelere ait izlerin bulunup bulunmadığını anlamaya çalışıyor.
Ağustos ayında açıklanan ön değerlendirmelerde, formasyonun iç kısmındaki bazı toprak örneklerinde dış bölgelere kıyasla daha yüksek karbon miktarı tespit edildiği bildirildi. Bu durum araştırmacılar tarafından ahşap veya başka organik maddelerin geçmişte bölgede bulunmuş olabileceği ihtimali açısından dikkat çekici görülüyor. Ancak bunun kaynağı laboratuvar sonuçlarıyla doğrulanmadan kesin bir yorum yapmak mümkün değil.
Durupınar Formasyonu neden Nuh’un Gemisi ile ilişkilendiriliyor?
Doğubayazıt yakınlarındaki gemi biçimli oluşum 1959 yılında hava fotoğraflarını inceleyen Harita Yüzbaşısı İlhan Durupınar tarafından fark edildi. O tarihten bu yana yaklaşık 150 metreyi aşan uzunluğu ve gemiye benzeyen biçimi nedeniyle dünyanın farklı ülkelerinden araştırmacıların ilgisini çekiyor.
Bununla birlikte Durupınar’ın kökeni onlarca yıldır tartışmalı. Bazı araştırmacılar oluşumun tamamen doğal jeolojik süreçler, erozyon ve heyelanlarla açıklanabileceğini savunuyor. Diğerleri ise radar anomalileri, biçim ve toprak verilerinin daha ayrıntılı arkeolojik araştırmayı hak ettiğini düşünüyor.
“Bulundu” demek için hangi kanıtlar gerekiyor?
Bir yapının Nuh’un Gemisi olduğunun bilimsel olarak kabul edilebilmesi için yalnızca gemiye benzeyen bir biçim yeterli değil. İnsan yapımı bir yapıya ait açık mimari izlerin, güvenilir biçimde tarihlendirilebilen organik kalıntıların veya işlenmiş ahşap, bağlantı elemanları ve kültürel materyaller gibi somut arkeolojik buluntuların ortaya çıkarılması gerekiyor.
Şu ana kadar kamuoyuna açıklanan veriler bu düzeyde kesin bir kanıt sunmuyor. Bu nedenle sosyal medyada yer alan “Nuh’un Gemisi bulundu” başlıkları, mevcut bilimsel durumun önüne geçiyor.
Sonuçlar ne zaman belli olacak?
Saha çalışması tamamlandı ancak araştırmanın laboratuvar ve raporlama bölümü devam ediyor. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, toprak ve karot analizleri ile radar verilerinin ayrıntılı değerlendirmesinin kış boyunca sürmesini; elde edilen kapsamlı bilimsel verilerin ise 2027 yılı içinde raporlanmasını planlıyor.
Bu nedenle Durupınar Formasyonu önümüzdeki aylarda yeniden gündeme gelebilir. Laboratuvar sonuçları, gemi biçimli yapının yalnızca sıra dışı bir jeolojik oluşum mu yoksa insan faaliyetlerine ait izler taşıyan çok daha farklı bir alan mı olduğu konusunda önemli ipuçları verecek.
Şimdilik en doğru sonuç şu: Ağrı’da Nuh’un Gemisi’nin bulunduğu doğrulanmış değil; fakat 2026’da yapılan en kapsamlı araştırmalardan biri, yıllardır tartışılan Durupınar Formasyonu hakkında yeni ve araştırılmaya değer veriler ortaya koydu.
Kaynak bilgisi
Kaynaklar: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi’nin 28 Eylül 2026 tarihli Durupınar Formasyonu araştırma açıklaması; Ağrı Valisi Önder Bozkurt’un 2 Ekim 2026 tarihli açıklaması (Anadolu Ajansı). Haber; saha çalışmasının tarihleri, 366 numune, yer altı radarı incelemeleri ve henüz bilimsel kesinliğe ulaşılmadığı bilgileri bu resmî açıklamalar temel alınarak hazırlanmıştır.
Bir Cevap Yazın